
درخيابان ماساچوست شهر واشنگتن دي.سي. درمحلي که به واسطه استقرار سفارت ها و کنسولگري بسياري از کشورها به خيابان بين المللي شهره است، بزرگترين مرکز اسلامي واشنگتن دي.سي بناشده است که از معماري جالب اسلامي برخوردار است و درميان ساختمانهاي تقريبا هم شکل سبک اروپايي جلب توجه مي کند. اين بنا که بسياري از المانهاي معماري اسلامي شرقي را نمايندگي مي کند، تلفيقي از رويکردهاي معماري بسياري ازممالک اسلامي را برخود دارد. معماري فضاي خارجي آن ملهم از معماري اسلامي روم شرقي است، درحاليکه مناره هاي آن به سبک مناره هاي خليجي ساخته شده و کاشيکاري فضاي داخلي آن نيز هديه دولت ترکيه است. کنده کاري ها و حکاکي خطوط قرآني سقف محصول مصر است، حال آنکه فرشهاي دست باف داخل آن نيز حاصل کار قاليبافان ايراني است.
در اين ميان اما تردد جمعيت به خصوص در روزهاي جمعه، تعجب بسياري از رهگذران را به خود جلب مي کند. جمعيت کثيري از مسلمانان با پوشش هاي گوناگون اسلامي به مسجد رفت و آمد مي کنند درحاليکه عده اي ديگر نيز کمي آن طرف تر، درحاليکه زيراندازهاي خود را بر زمين پهن کرده اند، نمازجمعه دومي را اقامه مي کنند.
نماز جمعه همواره به عنوان عامل اتحاد مسلمانان ياد شده است و هردو فرقه اهل سنت و تشيع، پيروان خود را تشويق مي کنند که در نمازهاي جمعه شرکت کرده تا اتحاد خود را به غيرمسلمانان نشان دهند . اين درحالي است که در هردو طريقت نيز بر لزوم اتحاد بين نمازهاي جمعه و گردهم آمدن نمازگذاران تاکيد شده است به گونه اي که حتي فقه شيعه درصورتي که فاصله بين دو نماز جمعه يك فرسخ شرعى (دو ونيم مايل) نباشد، نماز جمعهاى كه بعد از نماز جمعه اول برگزار مىشود را باطل مي داند.
دراين ميان اما يک سوال مطرح است: چه دليلي باعث شده است که عليرغم وسعت مسجد اصلي و امکان گذاردن نماز در آن ، جمعيت دوم در خيابان نمازبگذارند؟
علي که خود را از اعضاي فعال مسجد واشنگتن در دهه 80 ميلادي معرفي مي کند چنين مي گويد: "ماه رمضان سال 81 بود. درايران تازه انقلاب شده بود وانرژي زيادي در بين دانشجويان ايراني وجود داشت. تلاش براي توسعه فعاليتها و مبارزات که با نظارت شديد پليس آمريکا همراه بود و با وقوع جريان گروگانگيري شدت يافته بود، در جنبه هاي مختلفي جريان داشت. تقريبا تيم اصلي گردانندگان مسجد را دانشجويان ايراني مذهبي تشکيل مي دادند درحاليکه هيات امناي سنتي مسجد نيز از بدو تاسيس اين مسجد در 1957 بر آن نظارت داشتند. هيات امناي سنتي مسجد که بنا به سنت اين مسجد عمدتا از ديپلماتهاي کشورهاي مسلمان بودند. کاملا مخالف انجام هرگونه فعاليت سياسي در داخل مسجد بودند و از آنجايي که اين مسجد با ايده سفير اسبق مصر درواشنگتن تاسيس يافته بود واکثريت هيات امنا نيز سني مذهب بودند، تصميم گرفته شد تا فعاليت ايراني ها در مسجد محدود شود. اين درحالي بود که سفارت عربستان سعودي نيز نفوذ عمده اي در مسجد ايفا مي کرد و از آنجايي که بسياري از هزينه هاي مسجد را تامين مي کرد داعيه نفوذ بر مسجد را داشت و کارشکني مي کرد."
حسين از ديگر فعالان ايراني مي افزايد: "کارشکني ها و مشکلاتي که دولت عربستان سعودي ايجاد مي کرد منجر به اين شد که عده اي از نمازگزاران بعد از نماز جمعه اقدام به انجام راي گيري گسترده اي نمايد و از آنجايي که احساسات ضد امپرياليستي به تبع انقلاب ايران و خيزش سوريه به دنبال کمپ ديويد در سطح بالايي قرارداشت هيات 11 نفره اي انتخاب شد که مديريت مسجد را برعهده گرفت. اما از آنجايي که اين هيات با برنامه هاي دولت سعودي همسو نبود و درعين حال تمايلي به مشارکت ديپلماتهاي مسلمان در تصميمات نداشت با مشکل روبروشد. دولت سعودي از پرداخت هزينه هاي آب و برق وتلفن سرباززد ودرمارس 1983 مقارن با گزارش فردي که به سفارت عربستان وابسته بود مبني بر امکان وجود ابزار مشکوک در مسجد، مرکز تعطيل شد و نمازهاي جمعه در محوطه مسجد برگزار مي شد. درهمين ايام بود که دولت عربستان اقدام به کشيدن نرده فلزي اطراف مسجد کرد و نمازگذاران مجبور به اقامه نماز جمعه در خيابان شدند."
ابوحمد که تمايلي به درج نام واقعي خود ندارد مي گويد: "ايرانيها در اين ايام بسيار تند و سطحي عمل مي کردند. بعضي هايشان حتي مي خواستند عمليات نظامي در آمريکا انجام دهند. به ما گزارش مي رسيد که بعضي هايشان حتي اسلحه حمل مي کنند. اين بود که تصميم گرفته شد تا مسجد احيا شود و تيمي جديد مسجد را سرپرستي کند تا مسجد از هدف اصلي خود که عبادت است دور نشود. فعاليت بسياري از ايراني ها بسيار خشن بود و با موازين اسلامي سازگار نبود. روي بسياري از فرشهاي ايراني مسجد بافته شده است هديه شاه ايران به مسجد واشنگتن درحاليکه خود ايراني ها به دليل دشمني که با شاه داشتند بعضي از فرشها را پاره کردند و بعضي ديگر را رنگ زدند که اين رنگها به سختي از روي فرشها پاک شد و هنوز آثار رنگ بر روي نوشته ها روي خيلي از فرشها باقي مانده است. امام خودخوانده مسجد يعني محمد العاصي که هنوز در خيابان مشرف به مسجد نماز مي خواند نيز مانع اين فعاليتها نمي شد و براي همين جامعه اسلامي واشنگتن مجبور به ابتکار عمل شد."
در عيد فطر 83 درهاي مسجد از ابتداي صبح بازشده بود. مسلمانان براي خواندن نماز به مسجد داخل شدند اما امام جديدي که از سوي سعودي ها منتصب شده بود مي خواست نماز عيد را اقامه کند. ايرانيها اما با بلند کردن محمد العاصي و سردادن تکبير اورا به جلو فرستادند و نماز عيد فطر را به امامت او اقامه کردند. چندي نگذشت که درهاي مسجد بسته شد و پليس تمام نمازگذاران را دستگير کرد. باشناسايي عوامل اغتشاش، بنا به روايت طرف سعودي، اين عده به زندان رفتند وعيد فطر را در زندان گذراندند و فرداي روز عيد فطر با اتهام ورود غير قانوني و اغتشاش در مراسم نماز العاصي و 50 نفر ديگر به دادگاه احضار شدند.
اتهام ورود غيرقانوني اثبات نشد اما تقريبا تمام اين عده با حکم اغتشاش مجرم شناخته شدند. محمد که درميان دستگيرشدگان است مي گويد: "هنوز هم هر وقت براي استعلام مي رويم، سابقه مذکور با عنوان Felony روي پرونده مان موجود است واين کار اين عده را براي تصدي بسياري از مشاغل در آمريکا سخت مي کند."
از آن زمان به بعد اين گروه موسوم به 51 نفر به اعتراض خود ادامه داده اند. اما تنها تعداد کمي از اين عده همچنان در کنار خيابان و همراه با العاصي نمازجمعه، نماز عيد فطر و عيد قربان مي خوانند درحاليکه عده جديدي که عمدتا از نسل دوم گروه قبلي اند جايگزين آنها شده اند.
عليرغم تلاش هاي صورت گرفته براي آشتي بين اين دوگروه و بازگرداندن اين نمازگذاران به داخل مسجد، به دليل سرسختي سفير سابق سعودي درآمريکا ، شاهزاده بندر، و همچنين پيش شرطهاي العاصي اين اختلاف نظر باقي مانده است و همچنان روزهاي جمعه دو نماز جمعه در خيابان ماساچوست واشنگتن دي سي اقامه مي شود. يکي درخيابان و ديگري درمسجد.

